Afbeelding

Boekvoorstelling Koude Oorlogsdromen

uitnodigingKoudeOorlogsdromen

Advertenties

column Palingvissers – confituur katern De Morgen

Palingvissers

Toen deze zomer mijn roman ‘De Boekhandelaar’ verscheen, kwam ik in aanraking met één van de fascinerende aspecten van literatuur. De roman lokte heel uiteenlopende, vaak zelfs tegenstrijdige, reacties uit. Een nietsvermoedende lezer kon daaruit op geen enkele wijze opmaken dat het over één en hetzelfde boek ging.

Die ervaring bevestigt mijn beeld van het lezen van romans: een gesprek tussen twee onbekenden. Of nog beter: een blind date. Of die een echte ontmoeting wordt, hangt af van de vraag of men vooroordelen en de eigen ‘dada’s’ kan loslaten. Suspension of disbelief. De kunst van de overgave aan het moment. Uiteraard helpt het wanneer een puistje op de neus van de gesprekspartner of een te luide stem je daarbij niet afleiden. Het enige zekere is dat elke blind date een uniek verloop kent.

De associatie tussen boeken en stemmen gaat terug tot mijn vroegste herinneringen. We woonden in een piepkleine tweekamerwoning in een tuinwijk waar we als huisdier een paling in een emmer op de koer hielden. Onze paling sprong zuinig om met ruimte en kon zich in een culinaire context nog nuttig maken. Wanneer mijn ouders zich als vissen in een emmer voelden, werd ik over de haag getild en overgedragen aan het vereenzaamde, bejaarde echtpaar Edward en Louise. Ze pookten de kachel op in de acht vierkante meter grote huiskamer. Daarna las Edward een fabel van de gebroeders Grimm voor. Bij voorkeur eentje over kinderen die dreigden in een bakoven te belanden. Louise trok de delftsblauwe wikkel van de Koetjesreep en schoof brokjes in mijn mond van iets wat zich voordeed als chocolade maar dat, zo leerde ik een paar decennia nadien, slechts een ‘cacaofantasie’ was.

Veertig jaar later is er aan die essentie van leeservaring voor mij niet veel veranderd. Of hetgeen mij wordt toegestopt een fantasie is of ‘echt’ maakt weinig uit. Het is de stem die tegen je spreekt die telt. De klank van een levensgevoel. Desnoods een brekende stem zoals die van Edward die wist dat hij nog maar enkele weken te leven had en dat het de laatste keer was dat hij een herinnering kon overbrengen die buiten onze tuinwijk zou verder leven.

Ik houd ervan om mijn favoriete boeken als herinneringen door het huis te laten zwerven zodat er in elke kamer een stapeltje fluisterende geesten strandt. Ik besef echter dat er ook andere manieren van lezen bestaan. Dat we romans soms gebruiken als spiegels waarin we, zoals de hoogmoedige stiefmoeder van Sneeuwwitje, vooral onze eigen reflectie willen lezen of een echo van onze stem horen.

Een literaire vriend van me verzint onbewust scènes bij zijn favoriete romans die een neerslag zijn van zijn eigen frustraties en angsten. Sommige van zijn scènes gaan regelrecht in tegen die van de auteur. Wanneer je hem met het boek in de hand wil aantonen dat zijn amendementen nooit geschreven zijn, perst hij de wijsvingers in de oren en begint het thema van ‘The Bridge on the River Kwai’ te fluiten. Het feit dat die man in zijn volwassen leven geen duurzame relaties heeft gekend, zal weinig verbazen.

Vandaar dat de magie van het ontdekken van een tekst niet compleet is zonder een plek waar het zoeken zelf tot ontmoetingen kan leiden. Een heel andere ervaring dan het vinden van een boek via bol.com met z’n narcistische algoritmes, gebaseerd op wat we voordien hebben gelezen. Zo’n plek kan een boekhandel zijn waar ook vrienden en kennissen over de vloer komen. Een plaats waar je met anderen de boekenvangst kan wikken en wegen. Waar je het gesprek met de auteur verder kan zetten en ontdekt dat die een kennis of een bevlogen boekhandelaar iets anders heeft verteld. Misschien heb jij niet goed geluisterd, of net wel?

Het kan voorkomen dat we blindelings onze eigen staart najagen zoals de paling in z’n emmer. Op een avond tolde die vis zo snel in de emmer dat ik een paar stappen achteruit zette om geen water over me heen te krijgen. De volgende ochtend lag de emmer op z’n zijde en was er alleen nog een slijmspoor tot bij een rioolputje. Als kind piekerde ik af en toe over de verdwenen paling. Wilden mijn ouders het dier heimelijk in de soep verwerken? Loosden ze zout in de emmer zodat hij in zijn eigen slijm dreigde te stikken? Kan een vis via de riolen de open wateren bereiken? Misschien is mijn schrijverschap begonnen met die ontsnapte paling. Maar dat is een ander verhaal dat ik u graag vertel wanneer we elkaar in een boekenwinkel ontmoeten.

Chris Ceustermans

Chris Ceustermans was jarenlang journalist en daarna actief in de Brusselse stadsbeweging. In 2014 verscheen bij Manteau zijn debuutroman ‘De Boekhandelaar’.

‘De Boekhandelaar’ op shortlist voor de Bronzen Uil 2014

‘De Boekhandelaar’ staat nu op de shortlist staat van de Bronzen Uil 2014 voor de meest beloftevolle Nederlandstalige auteur. Meer info over die Bronzen Uil en over het literair festival ‘Het Betere Boek’: http://www.hetbetereboek.be/nieuws/persberichtdebronzenuil

‘De Boekhandelaar’ is dankzij de geliefde lezer steeds minder in de boekenwinkels te bespeuren. Daarom verschijnt binnenkort een tweede druk bij WPG/Manteau!

Wie durft er te beweren dat boekhandelaars niet hip zijn…?
2014-01-17 19.17.50

Book review ‘De Boekhandelaar’: ‘Will have you on the edge of your seat.’

De boekhandelaar (The Book Seller)
Chris Ceustermans ● Manteau

Journalist Chris Ceustermans’ debut novel is an ode to love, literature and transience in this digital age. Days after Johan’s wife, Anne, dies, he finds an email from her lover. Desperate to know more, he answers, pretending to be Anne, and finds out they had been planning on opening a book shop together. Without letting on that Anne is dead, he proceeds with the plan, but how long can he keep on living a double life? Quirky but fascinating, De boekhandelaar will have you on the edge of your seat. ★★★☆

Flanders Today magazine – august 2014

Voorstelling van de Boekhandelaar op 12 juni om 20u in de Groene Waterman te Antwerpen

Image

Bevlogen boekhandelaars deel 6: portret van De Boekuil-Mortsel

Lees in de rubriek De Boekhandelaars over de tips en de passie voor boeken van Marc en Dirk van de Boekuil

Afbeelding

De Boekhandelaar verschijnt in juni 2014 bij Manteau, Antwerpen

De Boekhandelaar verschijnt in juni 2014 bij Manteau, Antwerpen